"23 Mart Dünya Su Günü" Uluslararası İklim Değişikliği Çalıştayı

"Dünya Su Günü" Uluslararası Çalıştayı - İklim Değişikliğiyle Mücadele: Azaltım ve Uyum Kapanış Bildirgesi

21 Mart Dünya Ormancılık Günü ve 22 Mart Dünya Su Gününe denk gelmesi nedeniyle ayrı bir anlam kazanan "İklim Değişikliğiyle Mücadele ve Uyum" temalı "Dünya Su Günü Uluslararası Çalıştayı"; alanında uzman akademisyenler, IPCC (Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), ICLEI (Sürdürülebilirlik İçin Yerel Yönetimler Ağı), COPERNICUS (Avrupa Birliği Kopernik Programı) gibi iklim değişikliği konusunda otorite konumundaki uluslararası kurumların ve yerel yönetimlerin temsilcilerini bir araya getirdi.

21-22 Mart 2025 tarihlerinde gerçekleşen çalıştay kapsamında; tüm dünyada olduğu üzere bölgemizde de olumsuz etkileri her geçen yıl artarak hissedilir duruma gelen "iklim krizi" kavramı, başta su kaynakları olmak üzere deniz ve orman ekosistemleri, tarım, gıda güvenliği, hava kalitesi, halk sağlığı gibi farklı etkilenebilirlik alanları odağında bilimsel bakış açısıyla ele alındı. Küresel ölçekten başlayıp bölgesel ve yerel ölçeğe doğru daralan bir perspektifte, Avrupa şehirleri ve ülkemizden azaltım ve uyum eylemlerine örnek uygulamaların paylaşıldığı oturumlarda; iklim değişikliği ile etkin mücadeleye ilişkin şehirlerin izleyebilecekleri yol haritası ortaya konuldu.

Çalıştayın ilk gününde;

• Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Ahmet Aras ve diğer protokol üyelerinin açılış konuşmalarının ardından, gazeteci-yazar Cem Seymen tarafından iklim değişikliğinin su kaynakları ve tarım üzerine etkilerine ilişkin genel bir çerçeve çizildi. Türkiye'deki yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının mevcut durumunu paylaşarak su kıtlığına dikkat çeken Seymen, tarım politikalarının suyun korunmasını sağlayacak şekilde güncellenmesinin acil bir gereklilik olduğunu vurguladı. Sunumda, enerji verimliliği ve iklim değişikliği farkındalığını artırmayı hedefleyen "Sürdürülebilir Enerji Temelli Turizm Uygulama Merkezi (SENTRUM)" projesinin detayları katılımcılar ile paylaşılarak, kamu ile özel sektör işbirliğinin yerel ölçekteki projeleri hayata geçirmede önemli olduğu bir kez daha ortaya kondu.
• "İklim Değişikliğinin Deniz Ekosistemleri Üzerindeki Etkileri" başlıklı panelde; Prof. Bayram Öztürk, Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Prof. Dr. Nesrin Algan ve Gizem Akdoğan tarafından iklim değişikliğinin deniz ekosistemleri ve kıyı alanları üzerine etkilerine dair hem mevcut riskin bir haritası ortaya kondu hem de gelecek risk projeksiyonlarına değinildi. Akdeniz İklim Kuşağında yer alan ve 1480 metre kıyı şeridine sahip bir turizm kenti olan Muğla için bu iki alan etkilenebilirliğin en yüksek olduğu alanların başında gelmekte olup uyum eylemleri geliştirmemizin kaçınılmaz olduğu alanlar olarak yeniden gündeme geldi. Ayrıca, Barcelona Sözleşmesi gibi ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin; yerel uyum eylemlerine entegre edilmesinin önemi ve gerekliliği belirtildi.
• "Yerel İklim Eylemi" başlıklı oturum kapsamında; ICLEI Küresel Savunuculuk Direktörü Yunus Arıkan tarafından iklim değişikliğiyle mücadelede küresel ölçekte çok düzeyli yönetim modelinin önemine vurgu yapıldı. ICLEI'nin COP30'a doğru giderken dünya kentlerini bir araya getiren ve kendilerini temsil etme olanağı sunacak olan "Town Hall COPs" platformuna değinildi. ICLEI Avrupa Temsilciliğinden Dr. Yuria Grizans tarafından Avrupa kentlerinden azaltım ve uyum eylemlerine örnek uygulamalar paylaşıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığından Ebru Akyol ve Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Lokman Atasoy tarafından paylaşılan Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planları (SECAP), ülkemizde iklim değişikliğiyle mücadele konusunda yerelde uygulanan azaltım ve uyum eylemleri için ilham verici örnekler sunuldu.
• İlk günün son oturumu olan "İklim Değişikliği Hizmetleri" oturumunda ise, IPCC (Hükümetler Arası İklim Paneli) 3. Çalışma Grubu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Şiir Kılkıç ise IPPC tarafından 5 Haziran Çevre Gününde yayımlanacak olan veri tabanı hakkında bilgilendirerek, şehirler için kardeş şehir oluşumunun ve azaltım-uyum eylemleri arasındaki eşgüdümün önemine vurgu yaptı. WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü) İklim Hizmetleri Direktörü Prof. Chris Hewitt ile Kopernik İklim Servisleri Direktörü Dr. Vincent-Henri Peuch tarafından iklim servislerinin karar alma süreçlerindeki önemi ortaya konuldu ve kullanıma sunulan güncel iklim veri ve hizmetleri hakkında bilgi verildi.

Çalıştayın ikinci gününde;

• MUSKİ Genel Müdürü Yılmaz Şengül tarafından, su ve atık su yönetimine ilişkin Muğla'da yürütülen proje ve faaliyetlere ilişkin bilgilendirme yapıldı.
• "Su Kalitesi ve Atık Su Hizmetleri" başlıklı oturumda; Apa Nova-Bükreş Genel Müdür Yardımcısı Andrei Hostiuc (Romanya) ile Korsika Su Altyapısı Planlama ve Yönetim Ofisinden Ludovic Achilli ve Pierre Beretti (Fransa) tarafından, Romanya ve Korsika'daki su ve atık su yönetimine ilişkin süreç ve uygulamalar aktarıldı. Ayrıca, bir ada yerleşimi olan Korsika'nın sosyo-ekonomik olarak Muğla'ya olan benzerliğine vurgu yapılarak tarım ve turizm sektörlerinde su kaynakları sorun ve çözüm önerilerine dair bir perspektif sunuldu.
• "İklim Değişikliği ve Su Kaynakları" başlıklı oturumda; Apa Nova-Bükreş Geliştirme Direktörü Valentin Zaharia tarafından, su kayıplarının yönetimi için geliştirilen hidrolik modelleme örneği sunuldu. Ardından, Prof. Dr. Orhan Gündüz tarafından iklim değişikliğinin yeraltı su kaynakları üzerine etkileri ve bu etkileri önlemeye yönelik alınabilecek tedbirler paylaşıldı. Oturumun son sunumunda; Doç. Dr. Emre Alp tarafından su, enerji, gıda ve ekosistemlerin iklim değişikliği ile olan bağlantısını bütünleşik olarak elen alan "nexus" kavramı üzerinden yola çıkılarak iklim ve su politikalarına dair genel bir değerlendirme ortaya konuldu.
• Çalıştayın "İklim Değişikliğinin Etkileri" başlıklı son oturumunda; Prof. Dr. Doğanay Tolunay tarafından iklim değişikliğinin orman yangınları ile olan ilişkisi irdelenerek orman yangınlarını önlemeye yönelik alınabilecek tedbirler örnekleri ile birlikte katılımcılar ile paylaşıldı. Prof. Dr. Gülen Güllü, hava kalitesinin iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonları ile doğrudan ilişkisini bilimsel olarak ortaya koyarken; Prof. Dr. Didem Evci Kiraz tarafından, iklim değişikliğinin halk sağlığı üzerine etkileri paylaşılarak yerelde uyum eylemleri geliştirilmesinin önemi tekrar vurgulandı.

Çalıştay sonunda, katılımcıların değerlendirmeleriyle iklim değişikliği ile mücadelede yerel yönetimlerin rolünün artırılması, vatandaş katılımının güçlendirilmesi ve uluslararası işbirliklerinin geliştirilmesi, sürdürülebilir bir gelecek için ana bileşenler olarak belirlenmiştir.

Muğla Büyükşehir Belediyesi, çalıştaydan elde edilen çıktıları, iklim eylem planına entegre etmeyi ve belirli aralıklarla izleme-değerlendirme çalışmaları yaparak planın etkinliğini artırmayı taahhüt etmiştir.

Aşağıdaki bağlantıdan çalıştay raporunun tam metnine ulaşabilirsiniz.